Warsztaty choreograficzne w Zespole "Śląsk" - tańce spiskie

Od 12 do 14 czerwca 2017 roku potrwają w Koszęcinie warsztaty taneczne dla artystów Zespołu „Śląsk”, które poprowadzi pani Maria Wnęk, choreograf specjalizująca się tańcach Spisza. Efektem współpracy będzie wzbogacenie repertuaru Zespołu o choreografię opartą na motywach autentycznego folkloru tego regionu wraz pieśniami chóralnymi. Zadanie realizowane jest dzięki wsparciu Instytutu Muzyki i Tańca.

 

O projekcie

Nadrzędnym celem projektu jest wzbogacenie repertuaru Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” o choreografię, która opiera się na motywach autentycznego folkloru Spisza wraz pieśniami chóralnymi. Ta kompozycja jest brakującym ogniwem w programie tańców góralskich Zespołu „Śląsk”, dlatego jej realizacja będzie pewnego rodzaju spoiwem dla artystycznej prezentacji tego regionu.

Choreografie stawiane są na pełen skład zespołu tanecznego, z towarzyszeniem chóru i orkiestry Zespołu „Śląsk”. Premierowa odsłona chorografii planowana jest na wrzesień 2017 roku, przy okazji inauguracji jubileuszowego 65. sezonu artystycznego Zespołu „Śląsk”.

Założenie projektu to wierne odtworzenie spiskich tańców oparte na unikatowym folklorze spiskim. Region ma wyjątkowy charakter, gdyż Spisz jest krainą, która do dziś zachowała pewną odrębność i różni się nieco od sąsiednich: pienińskiej i podhalańskiej. Z punktu widzenia etnografii, w kulturze mieszkańców Spisza można odnaleźć elementy węgierskie, niemieckie, słowackie, polskie, wołoskie. Spisz należał do monarchii austro-węgierskiej. Językiem urzędowym był węgierski, kazania księża głosili po słowacku, a lud zamieszkujący te ziemie mówił gwarą góralską.

Mimo niewielkiego obszaru jaki zajmuje, na polskim Spiszu wyodrębnia się trzy odmiany (subregiony) o charakterystycznej gwarze i stroju ludowym: jurgowska, kacwińska i trybska. W gwarze spiskiej zaliczanej do gwar małopolskich występują liczne madziaryzmy i słowakizmy, których źródłem była administracja szkolna  i  kościelna. Sąsiedztwo górali spiskich z Niemcami oraz Rusnakami sprawiło, że  w słownictwie górali spiskich są także wpływy słownictwa rusińskiego i niemieckiego. Spisz jest prawdziwą mozaiką stylów, języków i upodobań, która jest unikatowym tworem w skali kraju.

 

Choreograf

Od lat współpraca z wybitnymi autorytetami w dziedzinie kulturoznawstwa jest dla Zespołu „Śląsk” gwarantem realizacji spektakli na najwyższym poziomie artystycznym. Dlatego też kierownik artystyczny Kazimierz Ratajczak oraz kierownik baletu Jarosław Świątek wybrali do tego przedsięwzięcia wybitną specjalistkę: Marię Wnęk – uznaną choreograf, specjalizującą się w wymienionych regionach Polski. To etnografka, regionalistka, muzykolożka, tancerka i śpiewaczka oddana bez reszty swoim ideałom regionalizmu spiskiego, ceniona w świecie artystycznym tego regionu, rozsławiająca dobre imię Spisza i Krempach w całej Europie.

 

Cele jakie chcemy osiągnąć:

Nadrzędnym celem spektaklu jest uzupełnienie repertuaru Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny, a przede wszystkim uzupełnienie mozaiki tańców góralskich o kompletną realizację tańców jurgowskich i spiskich.

Kolejnym celem jest sięgnięcie do tradycyjnego folkloru i inspiracja autentycznymi motywami ludowymi w celu ochrony wyjątkowych układów choreograficznych.

Wykształcenie dobrych praktyk i wysokich standardów prowadzenia badań i eksploracji historii regionu, aby stworzyć zgodne z prawdziwą tradycją widowisko sceniczne.

Celem jest kultywowanie – poprzez muzykę, pieśni, tańce i stroje – tradycji narodowych i regionalnych, poznanie różnorodności regionów, bogactwa tradycji ich mieszkańców.

Misją spektaklu jest także kreowanie przestrzeni dla dialogu z dziedzictwem regionu, dynamiką jego dziejów, wielokulturowością, dorobkiem kulturalnym i artystycznym, w celu głębszego poznania tego regionu.

Prezentacja tej choreografii zwiększy dostęp do oferty kulturalnej i dzięki temu nasza instytucja podniesie atrakcyjność swoich działań artystycznych i edukacyjnych. Zostanie rozbudowany potencjał Zespołu „Śląsk” i ulegnie wzmocnieniu jego praca twórcza przez wzrost konkurencyjności.

Kolejnym celem tej realizacji jest nawiązywanie interdyscyplinarnych i międzyśrodowiskowych kontaktów.

 

Spisz

Jest to region  niejednolity etnograficznie,  leżący w granicach dwóch państw: Polski
i Słowacji. Do polskiej części należy tylko 14 miejscowości: Trybsz, Nowa Biała, Dursztyn Krempachy, Frydman Falsztyn, Niedzica, Kacwin, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne, Łapszanka, Rzepiska, Czarna Góra i Jurgów. Każda z tych miejscowości ma coś co tylko ją charakteryzuje, np. część stroju, parzenice, uczesanie, gwarę. Tutaj jak najbardziej sprawdza się przysłowie: co wieś to inna pieśń.

 

Współpraca z panią Marią Wnęk

Jak mówi pani Maria Wnęk, Spisz jest mało znany w Polsce, pomimo iż wiele zespołów posiada w repertuarze układy choreograficzne tańców spiskich jej autorstwa. W minionych latach ta wybitna choreograf prowadziła już w Koszęcinie warsztaty taneczne ze Spisza podczas Letniej Szkoły Artystycznej oraz warsztaty doskonalące dla tancerzy i instruktorów. W czerwcu 2017 roku, Zespół zaprosił panią Marię Wnęk do współpracy, aby poszerzyć swój repertuar koncertowy o tańce spiskie.

W planach są dwa układy choreograficzne z dwóch części Spisza: wołoskiej czyli tańce od Jurgowa i tej bardziej węgierskiej – wsie w zasięgu zamku niedzickiego (odmiana trybska i kacwińska). W kompozycji tanecznej od Jurgowa, chce pokazać piękno melodii spiskich, śpiewu dwugłosowego, a także melodie czardaszowe, friś i babskie. Motywy taneczne - hajdukowe dla mężczyzn i dla dziewczyn kółecko babskie oraz charakterystyczne dla Spisza czardasze. W drugiej części będą popisowe tańce męskie, czardasz,  friś ciardaś, madziarski i fris polka.

Oprócz pięknych melodii spiskich jest też cała gama kolorystyczna strojów, różnorodność tkanin i wzorów. Całość składa się na piękny folklor spiski, który od teraz będą przedstawiać i promować nie tylko lokalne zespoły, ale także Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”.


Zobacz również

  • Przyjaciele
    • Śląskie Centrum Edukacji Regionalnej
      • Inwestycje
        • Inwestycje współfinansowane ze środków UE
          • Kontakt
            • Aktualności
              • O projekcie
                • Galeria
                  • Stan obiektów przed realizacją I etapu
                    • Brama cesarska
                      • Dom Pracy Twórczej
                        • Pałac
                          • Pawilon im. E. Kamińskiej
                          • Stan obiektów po realizacji I etapu
                            • Dom Pracy Twórczej
                              • Wieża i Kaplica
                                • Pałac
                                  • Pawilon
                                  • Stan przed realizacją II i III etapu
                                    • Alejki i ogrodzenie
                                      • Garaże
                                        • Wieża i Kaplica
                                          • Lewe skrzydło
                                            • Łącznik
                                              • Portiernia
                                                • Prawe skrzydło
                                                • Bieżąca realizacja Projektu
                                                  • Garaż wielostanowiskowy
                                                    • Wieża i Kaplica
                                                      • Park
                                                        • Pałac
                                                          • Łącznik
                                                            • Lewe skrzydło
                                                              • Prawe skrzydło
                                                        • Pozostałe inwestycje
                                                          • Aktualności
                                                            • Kontakt
                                                              • Galeria pozostałe inwestysje
                                                                • Wymiana stolarki okiennej w pałacu
                                                                  • Remont elewacji pałacu
                                                                    • Adaptacja kaplicy na salę koncertowo - wystawową
                                                                      • Prace konserwatorskie w dawnej ujeżdżalni
                                                                        • Adaptacja budynku dawnej ujeżdżalni
                                                                          • Modernizacja gospodarki cieplnej
                                                                            • Zakończenie modernizacji gospodarki cieplnej
                                                                              • Aranżacja piwnic Domu pracy twórczej
                                                                                • Remont klatek schodowych
                                                                                  • Remont trzech klatek schodowych
                                                                              • Przetargi
                                                                                • Dofinansowanie
                                                                                  • Sklep